Bilindiği üzere, tedavi yardımına ilişkin (4) sıra numaralı 2005 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatı (Bundan sonra “Talimat” olarak ifade edilecektir) 9/2/2005 tarihli ve 25722 mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış bulunmaktadır.

Söz konusu Talimatta yapılan düzenlemelerle, 2005 yılında daha önceki yıllardan farklı olarak ilaç ödemelerinde “eşdeğer ilaç” ve “pozitif liste” uygulamasına geçilmiş, bedeli ödenecek ilaçlar, ticari isimleri ve barkod numaraları belirtilmek suretiyle Talimat ekinde yer alan “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi” nde yayımlanmış, bu listede ticari isimleri ile yer alan ilaçların reçetelenmesine ve geri ödeme kriterlerine ilişkin esaslar Talimatta ve Talimata ekli listelerde tespit edilmiştir.

                Geri ödeme kurumları arasında uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütleri gidermek bakımından bedeli ödenecek olan ilaçların reçetelenmesi ve geri ödeme esaslarının yeniden düzenlenmesi gerekli görülmüş ve aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.

                1. Talimatın eklerinde yer alan; (EK-2) sayılı “Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar” Listesi; (EK-2/A) sayılı “Antibiyotik Reçeteleme Kuralları” Listesi, “Sistemik Antimikrobik ve Diğer İlaçların Reçeteleme Kuralları” başlığı ile; (EK-2/B) sayılı “Sadece Yatan Hastalarda Kullanımı Halinde Bedelleri Ödenecek İlaçlar” Listesi ve (EK-2/C) sayılı “Ayakta Tedavide Sağlık Kurulu Raporu ile Verilebilecek İlaçlar” Listesi yeniden düzenlenerek, aynı liste numaraları ile birlikte bu Talimat ekinde yayımlanmıştır.

                2. Talimatın 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“11. Reçetelerin Düzenlenmesi

11.1. Ayakta veya Evde Tedavilerde Reçetelerin Düzenlenmesi

                Ayakta veya evde tedavi sırasında gerekli görülen ilaçlar için sağlık karnelerinde bulunan kendinden kopyalı reçeteler kullanılacaktır.

 11.2. Yatarak Tedavilerde Reçetelerin Düzenlenmesi

Yatarak tedavilerde hastanede kullanılan ilaçların hastane eczanelerinden temini zorunludur.

Dışardan alınması gereken ilaçlar, hak sahiplerinin sağlık karnelerine, üzerinde yer alan bilgiler tam ve eksiksiz olarak kendinden kopyalı reçetelere yazılacak, “ECZANEMİZDE YOKTUR, YATAN HASTA” kaşesi vurularak başhekimlik tarafından onaylanacaktır.

Hastanelerde bu şekilde düzenlenen reçeteler beş günlük maksimal tedavi dozunu geçemeyecektir. Bilahare ilacın hastane eczanesince temin edilememesi ve tedavinin devam ettiği durumlarda  “doz” bitiminde yeniden reçete yazılması mümkündür.

 Yukarıda belirtilen esaslara göre, hastanelerde yatan hastalar için düzenlenen reçete muhteviyatı ilaçların, rasyonel kullanımını sağlamak amacıyla, eczanelerden dönüşümlü olarak temini hususunda, hastaneler, Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti ile işbirliği yapabilir. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti tarafından müştereken belirlenir.        Yatan hastalar taburcu edilirken idame tedavileri için reçete edilen ilaçlar, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığına devri nedeniyle hastane stoklarında kayıtlı ve üzerlerinde “SSK MALIDIR SATILAMAZ” ibaresi bulunan ilaçlarla sınırlı olmak üzere, hastane eczanesinden verilebilir ve hastanın kurumuna tedavisine ait diğer işlemlerle birlikte fatura edilir. Bu ilaçlar SSK mensubu hastalara verildiği takdirde provizyon sistemine girilir. Hasta katılım payı peşin alınan hak sahiplerinden, hastane tarafından tahsil edilir, maaşından kesilen hak sahipleri için ise kurumlarınca ilgili hastanelere ödenir. Bu uygulamada, Talimatta belirtilen reçete yazım kuralları ile indirim oranları dikkate alınır.”

                3. Talimatın 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“12. Reçete Yazımı ve İlaç Kullanım İlkeleri

İlaç kullanımında aşağıda belirtilen konular temel alınacaktır.

Tüm reçetelere mutlaka teşhis yazılacaktır. Ayaktan hastalar için yazılan reçetelerde, reçeteyi yazan hekimin imza ve kaşesi (kaşede kurumun adı, hekimin uzmanlık dalı ve diploma numarası mutlaka yer alacaktır.) bulunacak, ayrıca kurum başhekiminin onayı ve mühür aranmayacaktır. Teşhisi yazılmayan, ilgili hekimin imza ve kaşesi bulunmayan reçeteler resmi ve özel eczaneler tarafından kabul edilmeyecektir. Üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde ihtisas yapan asistanlar, uzman hekimlerin yazması gereken ilaçları da yazabilir.

Bu Talimat hükümleri gereği sağlık kurulu raporuna dayalı olarak uzman tabiplerce reçete edilmesi gereken ilaçların yazımı için hastalar birinci basamak sağlık kuruluşlarından sevk işlemine tabi tutulmaksızın, kurumlarından alacakları sevkle doğrudan ikinci basamak sağlık kurumlarına başvurabilirler. Ancak bu amaçla yapılan başvurularda, reçetelere sağlık kurulu raporunda belirtilen ilaçlar dışında başka ilaç yazılmayacaktır.

Bütçe Uygulama Talimatı hükümleri kurum provizyon sistemlerine aynen yansıtılacaktır.

12.1. Reçetelere Yazılabilecek İlaç Miktarı

                Ayaktan yapılan tedavilerde; aşağıda 12.4 üncü maddede belirtilen durumlar dışında; reçetelere en fazla dört kalem ve yedi günlük tedavi dozunu aşmayacak şekilde ilaç yazılacaktır. İlacın yedi günlük tedavi dozunu belirlemek üzere, reçetede mutlak surette günlük kullanım dozu da belirtilecektir.  İlacın piyasada bulunan en küçük ambalajı, yedi günlük tedavi dozundan fazla ise, bu ilaç bir kutu olarak verilecektir. Antibiyotiklerin on gün süreyle kullanımı gerekiyorsa, reçetede kutu adedinin yanına yazıyla, konulan teşhis ve “On günlük” ifadesi yazılacaktır.

İlaç verilmesinde genel kural en fazla dört kalem ilaç, yedi günlük tedavi dozu ve her kalemden de bir kutu ilacın hekim tarafından reçeteye yazılmasıdır. Ancak, bir kutu ilacın yedi günlük tedavi dozunu karşılamaması durumunda gerekli miktardaki ilaç hekim tarafından reçeteye yazılabilecektir.

Örnek 1- Hasta (A) ya yedi günlük tedavi süresi için orijinal ambalajında 20 adet draje bulunan bir antibiyotik yazılmış olsun. Günde 12 saat ara ile toplam 2 adet kullanılması öngörülen bu ilaç yedi günlük tedavi dozunu karşılayacağından reçeteye ancak bir kutu yazılabilecektir.

Örnek 2- Hasta (B) ye hekim tarafından orijinal ambalajı 100 cc.lik süspansiyon şeklinde olan ve günde 6 saat ara ile 5 cc üzerinden 4 kez alınması uygun görülen yedi günlük antibiyotik tedavisi önerilmiş olsun. Bu durumda bir kutu yedi günü karşılamadığına göre, bir haftalık tedavi dozunu sağlamak için hekim tarafından reçeteye bu ilaçtan en fazla 2 kutu yazılabilecektir.

Örnek 3- Hasta (C) ye orijinal ambalajında 16 adet kapsül bulunan ve günde 8 saat ara ile 3 adet kullanılması uygun görülen (500) mg’lik antibiyotik yazılmış olsun. Hekim tarafından yedi günlük tedavi süresi öngörülmüş olduğu takdirde hastanın reçetesine bu ilaçtan en fazla 2 kutu yazılabilecektir.

                Sağlık kurumu ve kuruluş tabiplerince hasta reçeteleri bu esaslara uygun olarak düzenlenecektir.

                a) Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar (EK–2) listesinde yer almamakla birlikte, uzun süreli kullanımı sağlık kurulu raporuyla tevsik edilen ilaçlarda (hasta katılım payı maaşlardan kesilmek kaydıyla),

                b) Menopoz ve disfonksiyonel uterin kanamalarda rapor aranmaksızın,

en fazla üç aylık tedavi dozu yazılabilir.

a) Yanık tedavilerinde kullanılan ilaçlarda ve yalnız dermatoloji uzmanlarınca reçetelenebilen oral retinoidlerde (izotretionin, asitretin),

b) Ameliyat sonrasında taburcu edilen hastaların idame tedavisi için düzenlenen reçetelerde,

en fazla bir aylık dozda yazılabilecektir.

Yatarak tedavi edilen hastalar için gerekli olan ve hastane eczanesinde bulunmayan ilaçlar en fazla beş günlük tedavi dozunu geçmeyecek şekilde reçeteye yazılabilecektir. Bu reçetelerde mutlak surette günlük tedavi dozu da yazılacak, beş günlük tedavi dozunu aşan ilaç eczane tarafından kesinlikle verilmeyecektir. Ancak, sağlık kurumlarında uzun süre yatarak tedavi gören tüberküloz hastalarına, kullanım dozu belgelenmek kaydıyla l aylık miktarda tüberküloz ilaçları yazılabilecektir.

Bir ilacın Sağlık Bakanlığınca izin verilen endikasyon dışında kullanımı ancak Sağlık Bakanlığınca verilen onayla mümkün olacaktır.

12.2. Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar

                Bu Talimata ekli Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesi (EK–2)’de yer alan hastalıklarda kullanılacak ilaçlar sağlık kurulu raporuna istinaden en fazla 3 aylık miktarda yazılabilecektir.

Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesinde (EK–2) bulunan hastalıklarda rapora istinaden bir reçetede 4 kalem sınırlaması bulunmamaktadır.

a) Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesinde (EK–2)  yer alan ilaçlar, sağlık kurulu raporuna dayanılarak reçete tekrarında tüm tabiplerce de yazılabilecektir.

b) Ayaktan yapılan I.V.P. ve HSG tetkiklerinde kullanılacak noniyonik radyoopak maddelerden 50 ml.lik bir kutu kullanılması halinde yalnızca tetkiki isteyen uzman hekim tarafından reçete düzenlenecek, reçeteye radyoopak madde ve yapılacak tetkikin ne olduğu açıkça yazılacaktır. 50 ml.yi aşan dozda noniyonik radyoopak madde kullanılması halinde ise ayrıca kullanılma gerekçesi reçeteye yazılacaktır.

c) Ayaktan yapılacak radyolojik tetkikler için kullanılacak tüm iyonik ve noniyonik radyoopak maddelerden katkı payı alınmayacaktır. Reçeteye ön tanı ve istenilen tetkik, ilgili hekim tarafından yazılıp imzalanacaktır.

Tedavi için yurtdışından getirtilecek ilaçlar, reçeteye 3 aylık doza kadar yazılabilecektir.

Onkoloji ilaçları en fazla 6 kürlük dozda getirtilebilecektir.

12.3. Hastanede Yatan Hastalarda Kullanılabilecek İlaçlar

                Bu Talimata ekli (EK–2/B) sayılı listede yazılan anestezikler ve ilaçların bedelleri, sadece hastanede yatan hastalarda ve/veya tedavisi klinik şartlarında yapılabilen hastalarda kullanımı halinde ödenecektir.

                Listede yer alan ilaçların kullanımı için reçeteler bu Talimatın 11.2 nci bölümündeki esas ve usullere uyularak düzenlenecektir. Bu ilaçların ayakta tedavilerde reçetelere yazılması durumunda Kurumlar ve saymanlıklarca ödeme yapılmayacaktır.

Sağlık kurulu raporu ile tevsik edilen ve sürekli periton diyalizi tedavisinde kullanılması zorunlu görülen diyaliz solüsyonu ile sarf malzemeleri ayakta tedavide de yazılabilir.

12.4. Ayakta Tedavide Kullanımı Sağlık Kurulu Raporuna Bağlı İlaçlar

Bu Talimata ekli (EK–2/C) sayılı listede yer alan ilaçların, ayakta tedavilerde kullanımı durumunda reçetelere yazımı sağlık kurulu raporuna bağlıdır. Bu sağlık kurulu raporu,  hastanın adı,  teşhis (kısaltma yapılmadan), etken madde adı ve dozu, uygulama planı ve süresi ile hastayı tedavi eden birimin ve uzman hekimin adını da ayrıca kapsar. Preparatın maksimum dozu belirtilerek maksimum dozu aşmamak kaydıyla düzenlenen rapor tedavi süresi boyunca geçerlidir. Bu süre her hal ve takdirde iki yılı geçemez. Bu talimatta yapılan güncelleştirmeler ile kullanım kuralları değişen ilaçlar için daha önce düzenlenmiş sağlık kurulu raporlarına istinaden 6 ay süreyle bundan önceki reçete yazılım kuralları geçerlidir.

                Yukarıda belirtilen listede yer almakla birlikte (EK–2) sayılı Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesinde yer almayan ilaçlardan hasta katılım payı alınacak, (EK–2) liste kapsamında olanlardan ise sağlık kurulu raporunda belirtilmesi kaydıyla hasta katılım payı alınmayacaktır.

12.5. Bedeli Ödenecek İlaçlar

Kurum ve kuruluşlarca bedeli ödenecek olan ilaçlar bu Talimata ekli Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK–2/D) belirtilmiştir. Bu listede ticari isimleri ve barkot numaraları ile birlikte yer alan ilaçlar dışındakilerin bedelleri, reçeteye yazılsa dahi kurumlarca hiçbir şekilde ödenmeyecektir.

Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK–2/D) yer alacak veya bu listeden çıkarılacak ilaçların tespitine ilişkin değerlendirmeler,  14.02.2004 tarih ve 25373 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 06.02.2004 tarih ve 2004/6781 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan “Geri Ödeme Komisyonu” tarafından yapılır. Etken maddesi geri ödeme listesinde olan bir ilacın eşdeğeri olanlar en ucuz eşdeğerinin altında fiyat taşıması halinde “Geri Ödeme Komisyonu” tarafından ivedilikle değerlendirilir.

12.6. İntravenöz İlaç Tedavisi

                Üniversite hastaneleri ve eğitim hastaneleri ile Sağlık Bakanlığınca uygun görülen resmi ve özel hastanelerde,

                a) Kanser, kronik osteomiyelit, infektif endokardit vb. hastalıklarda ve/veya,

                b) Kan ürünleri ile damar yoluyla kullanılan antibiyotikler gibi ürün ve ilaçların kullanımı,

                gereken hallerde hastanın hastaneye yatışı yapılmadan intravenöz tedavi/kemoterapi uygulanabilir. Bu uygulama için tedavide kullanılacak ilaçlar ve sarf malzemeleri tedaviyi yapan sağlık kurumu tarafından temin edilmesi halinde ilgili kuruma fatura edilir ve provizyon sistemine girilir.

                Uzun süreli intravenöz ilaç tedavisi (kemoterapi vb) uygulamaları sonucunda hasta adına düzenlenecek faturaya, hastalığın adını, uygulanan tedavi planını, verilen ilacın günlük dozunu ve miktarını belirten ve ilgili uzman tabibin imzası ile başhekimin onayını içeren tedavi planı eklenmesi gerekmektedir.

12.7. Bazı Özel Hastalıklara ve İlaç kullanımına İlişkin Düzenlemeler

12.7.1. Altın Preparatları, Biyolojik Ajanlar, Leflunomid Kullanım İlkeleri

a) Altın preparatları kullanımından önce diğer antiromatizmal ilaçlar ile tedavi yapılacaktır. Bu tedaviye cevap alınamaması durumunda ve tedavinin devamı gerektiğinde; yapılan tedaviden alınan sonuçlar, tedavinin ne kadar süredir devam ettiği, ilacın adı, dozu ve kullanım süresi ile ayrıntılı tedavi şemasını belirten sağlık kurulu raporu düzenlenecektir.

b) Romatolojide biyolojik ajanlardan Anti TNF ilaçların (İnfliksimab, etanarsept, adalimumab gibi) kullanım ilkeleri;

- En az 2 farklı hastalık modifiye edici antiromatizmal ilacı, en az 3er ay olmak üzere kullanmış olmasına rağmen hastalık aktivitesinin kontrol altına alınamadığı (Hastalık Aktivite Skoru DAS 28 > 5.1) veya yan etki nedeniyle bu ilaçların kullanılamadığı resmi sağlık kurulu raporunda belirtilen romatoid artritli hastalarda,

- Biri maximum doz indometazin olmak üzere en az 2 nonsteroid antiinflamatuar ilacı maximum dozunda kullanmasına rağmen yeterli cevap alınamayan veya yan etkileri nedeniyle bu ilaçların kullanılamadığı aksiyel tutulumlu ankilozan spondilitli hastalarda, sulfasalazin veya metotreksat kullanılmasına rağmen cevap alınamayan veya yan etkileri nedeniyle bu ilaçların kullanılamadığı periferik eklem tutulumlu ankilozan spondilitli hastalarda  (Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi BASDAİ > 4, Visual Analog Skoru VAS 0-10cm) ,

- Hastalık modifiye edici ajanlardan en az ikisi (tek tek veya kombinasyon şeklinde) standart dozda en az altı ay kullanılmışsa ve yanıt alınmamışsa (bir ay arayla yapılmış iki ayrı muayenede en az üç hassas eklem ve en az üç şiş eklem olması) veya toksisiteden dolayı altı aydan daha kısa sürede yukarıdaki ilaçlar kesilmek zorunda kalmışsa psöriatik artrit tedavisinde,

                Anti TNF ilaçlar kullanılabilecektir.

                c) Bu maddenin (a) ve (b) bendlerinde belirtilen ilaçlar;

                Fizik tedavi ve rehabilitasyon, erişkin ve pediyatrik romatoloji, immunoloji uzman tabiplerinin en az birinin bulunduğu üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde ve immunoloji ve/veya romatoloji ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon  uzman tabibinin bulunduğu resmi sağlık kurumlarında düzenlenecek sağlık kurulu raporuna dayanılarak,  bu uzman tabiplerden biri tarafından reçete edilebilecektir.

                Intravenöz formları, mutlaka ilacın başlandığı üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde veya immunoloji ve/veya romatoloji ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman tabibinin bulunduğu resmi sağlık tesisinde uygulanacaktır.

                Subkütan formlarının ilk dozları ilacın başlandığı üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde veya immunoloji ve/veya romatoloji uzman tabibinin bulunduğu resmi sağlık tesisinde tabip gözetiminde yapılacak, uygun enjeksiyon tekniği konusunda hastaya veya hasta yakınına eğitim verildikten sonra ilgili uzman tabip uygun gördüğü ve sağlık kurulu raporunda “Mahallinde tedavisi sürdürülebilir” ibaresine yer verdiği taktirde hastane dışında uygulanmak üzere iki aylık dozlar halinde reçete edilebilecektir.

                Hastalar iki ayda bir üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde veya immunoloji ve/veya romatoloji uzman tabibinin bulunduğu resmi sağlık tesisinde muayene edilecek, ilk ilaç etkinliği iki ay sonunda değerlendirilecek, yeterli cevap alınamamışsa (Romatoid artrit için, DAS 28’de 0.6 puandan, ankilozan spondilit için, BASDAİ’de 2 birimden daha az düzelme olması, psöriatik artrit için, psöriatik artrit yanıt kriterlerine “PSARC” göre yanıt alınamaması durumunda) ilaca devam edilmeyecektir.

                d) Psoriyazis vulgariste üniversite hastaneleri ve eğitim ve araştırma hastanelerinde cilt hastalıkları uzman tabibinin yer aldığı diğer hastalık modifiye edici ilaçlara dirençli olduğunu, kullanılacak ilacın miktar ve süresini belirten sağlık kurulu raporuna dayanılarak cilt hastalıkları uzman tabiplerince yazılabilecektir.

                e) Crohn hastalığında; diğer tedavilere cevap vermeyen fistülize vakalarda hastalığın teşhis, kullanılan ilacın ismi, günlük kullanım dozu ve kullanım süresini belirten İç hastalıkları gastroenteroloji ve genel cerrahi, uzmanlarının bulunduğu sağlık kurulu raporuna dayanılarak sağlık tesislerinde klinik koşullarda uygulanacaktır. Bu grup ilaçlar sağlık kurulu raporuna dayanılarak iç hastalıkları, gastroenteroloji, genel cerrahi uzmanlarınca reçete edilir.

f) Leflunomid Kullanım İlkeleri;

Diğer hastalık modifiye edici ilaçlarla kontrol altına alınamadığı veya bu ilaçlara kontrendikasyonu olduğu belgelenmiş romatoid artritli hastalarda iç hastalıkları, romatoloji, immünoloji veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman hekimlerinden birinin yer aldığı sağlık kurulu raporu ile verilebilir. Tedavinin devamında reçete bu uzman hekimler tarafından düzenlenir. Raporda tedavinin ne kadar süre devam edeceği, ilacın adı, dozu ve kullanım süresi belirtilecek, rapor ekinde ayrıntılı tedavi şemasına yer verilecektir.

12.7.2. Antidepresanlar ve Antipsikotiklerin Kullanım İlkeleri

a) Trisiklik ve tetrasiklik antidepresanlar tüm hekimlerce yazılabilir.

Yeni nesil (SSRI, SNRI, RIMA, NASSA gibi gruplara giren) antidepresanlar, psikiyatri (erişkin ve çocuk),  nöroloji (erişkin ve çocuk), geriatri yan dal veya aile hekimliği uzman hekimleri tarafından yazılacaktır. Yatan hastalarda, yatışı yapan ilgili uzman hekim tarafından da tek kutu olarak reçete edilebilecektir.

Ayaktan tedavide, en az bir psikiyatri veya nöroloji uzman hekiminin yer aldığı resmi sağlık kurulu raporuna dayanılarak, diğer hekimler tarafından da yazılabilecektir.

b) Yeni nesil (Atipik) antipsikotiklerin (Klozapin, olanzapin, risperidon, amisülpirid, ketiapin, ziprosidon) oral formları psikiyatri (Erişkin ve çocuk) veya nöroloji (Erişkin ve çocuk) uzman hekimlerince, paranteral formları ise yalnızca psikiyatri(Erişkin ve çocuk) uzman hekimlerince yazılır.

Yeni nesil (Atipik) antipsikotikler, en az bir psikiyatri (Erişkin ve çocuk) veya nöroloji (Erişkin ve çocuk) uzman hekiminin yer aldığı sağlık kurulu raporuna dayanılarak, diğer hekimler tarafından da yazılabilir.

Yeni nesil (Atipik) antipsikotikler dışındaki antipsikotik ilaçlar diğer hekimlerce de yukarıdaki kısıtlamalar olmaksızın yazılabilir.

Acil hallerde paranteral formları tek doz olarak diğer hekimlerce klinik şartlarda kullanılabilir.

Demansta, atipik antipsikotik ilaçlar, psikiyatri, nöroloji veya geriatri uzman hekimi tarafından veya bu hekimlerden birinin bulunduğu resmi sağlık kurulu raporuna dayanılarak diğer hekimlerce yazılacaktır.

c) Antidepresanlar ve antipsikotikler için düzenlenecek raporda, hastanın tedavisinde kullanılacak ilaç veya ilaçların; etken madde ismi, günlük kullanım dozu, ilacın kullanılacağı süre belirtilecektir. Bu süre bir yılı aşamayacaktır.

12.7.3. Aşı Uygulaması

Hayati önemi haiz olan botulismus serumu vb. zehirlenmelerde kullanılan antidotlar (panzehirler) hekim tarafından hastanın reçetesine yazıldığında, sağlık kurulu raporu aranmaksızın, bedellerinin tamamı hastanın kurumunca ödenecektir.

Böbrek yetmezliği, kistik fibrozis, KOAH, kanser, HIV/AIDS enfeksiyonu, splenektomi olanlar ve immünsüpresif tedavi alan, bağışıklık durumu olumsuz etkilendiği için enfeksiyon hastalıklarının daha ağır seyrettiği yüksek riskli kişilerin bu durumlarını belgeleyen sağlık kurulu raporu bulunması halinde reçete edilen aşıların (Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamına dahil olan; kızamık, difteri, boğmaca, tetanoz, hepatit B, polio ve BCG aşıları hariç (MMR ve HİB, Sağlık Bakanlığı tarafından kapsama dahil edildiğinde hariç tutulacak)  bedeli kurumunca ödenir.

Bronşiyal astma, allerjik rinit, allerjik konjoktivit ve benzeri atopik (akar) duyarlılığı olan hastaların tedavisinde kullanılması sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen ve immünoloji, çocuk hastalıkları, kulak burun boğaz, göz hastalıkları veya göğüs hastalıkları uzman tabiplerinden birinin bulunduğu sağlık kurulu raporu ile belgelendirilen hastalara bu uzmanlar ve bunların bulunmadığı yerlerde dahiliye ve aile hekimi uzman tabiplerince reçetelenen enjektabl yolla alınan allerji aşısı bedeli, hasta katılım payı ilgililerce karşılanmak kaydıyla ödenir.

Medikal tedavi ve izlemin 3 ay yapılması sonrası laboratuar testlerine göre aşı uygulaması tam teşekküllü resmi sağlık tesisinde ve öncelikle hastayı allerji yönünden izleyen uzman tabibin kontrol ve sorumluluğunda, bu tabibin bulunmaması durumunda yukarıda belirtilen branş uzmanlarından biri tarafından yapılacaktır.

Tedavi arı venom allerjisi hariç 5 yılı geçemez.

Arı venomları sağlık kurulu raporu ile tüm hekimlerce reçete edilebilir.

                Grip aşıları için;

                - 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile yaşlı bakımevi ve huzurevinde kalan kişilerin durumlarını belgelendirmeleri halinde sağlık kurulu raporu aranmaksızın,

                - Astım dahil kronik pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalığı olan erişkin ve çocuklar, diabetes mellitus dahil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, renal disfonksiyonu, hemoglobinopatisi veya immunosupresif olan erişkin ve çocuklar ile 6 ay–18 yaş arasında olan ve uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve adölesanların hastalıklarını belirten heyet raporuna istinaden,

tüm hekimlerce reçete edildiğinde aşıların bedelleri kurumlarınca yılda bir defaya mahsus olmak üzere ödenir.

Pnömokok aşısı 2 yaş üstü çocuklarda ve erişkinlerde Astım dahil kronik pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalığı olan erişkin ve çocuklar, diabetes mellitus dahil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, renal disfonksiyonu, hemoglobinopatisi veya immunosupresif olan erişkin ve çocuklar ile 6 ay–18 yaş arasında olan ve uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve adölesanların hastalıklarını belirten heyet raporuna istinaden tüm hekimlerce reçete edildiğinde aşıların bedelleri kurumlarınca 5 yılda bir ödenir.

Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan aşı bedelleri ödenmeyecektir.

Sağlık Bakanlığı, UNICEF ile yapacağı protokol kapsamında aşı ve serum temin edebilir,  bu aşı ve serumları ücretsiz olarak halka uygular.

12.7.4. Botulismus Antitoksini

Botulismus zehirlenmelerinde botulismus antitoksini aşağıda belirtilen kurallara göre kullanılacaktır.

a) Botulismus hastalığının tedavisine başlamadaki gecikmenin hayati tehlike doğurabileceği göz önüne alınarak elde mevcut belgelerle sağlık tesisince ilacın temini işlemlerine başlanacaktır.

b) Botulismus hastalığının tedavisinde botulismus antitoksini için belirlenen maksimum tedavi dozu (literatürde belirtilen doz) 250 ml lik serumlardan 2 adettir.

Tedavi için 2 kutuyu aşan miktarda serum gerektiğinde hasta adına sağlık kurulu raporu düzenlenecek ve raporda kullanılacak ilacın tedavi süresi ve dozu belirtilmiş olacaktır.

                Botulismus antitoksini uzman hekimlerce reçete edilecektir.

12.7.5. Botulismus Toksini Tip A

                a) Botulismus toksini, ancak organik nedenleri ekarte edilmiş ve tıbbi tedaviye cevap vermeyen vakalarda, bu durumu belirten ve kullanılacak ilacın dozuyla, kullanım süresini içeren sağlık kurulu raporuna dayanılarak;

                - Göz adelesi fonksiyon felçleri bozuklukları

                - Blefarospazm

                - Hemifasiyal spazm

                - Servikal distoni (spazmodik tortikollis)

                - EMG esnasında uygulanacak fokal distoni

                - Erişkinlerde inme sonrası gözlenen fokal spastisite

vakalarında yalnızca üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde kullanılabilecektir.

Reçeteler uygulamayı yapacak göz hastalıkları, nöroloji veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman hekimleri tarafından düzenlenecektir.

                b) Pediyatrik Serebral Palside Botulismus Toksini Kullanımı

                - Yalnızca üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde olmak şartıyla,

                - 10 yaşa kadar sistemik hastalığı, kemiksel deformite, kanama diyatezi, fikst kontroktür olmayan hastalarda en fazla iki adaleye uygulanmak üzere,

                - Ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon, pediatrik nöroloji veya çocuk hastalıkları uzmanı hekimlerinin katılımıyla oluşturulacak sağlık kurulu raporuna dayanılarak,

                - Tedaviden yarar görüp tekrarı düşünülen hastalarda 6 ay sonra yeni bir rapor düzenlenerek en fazla iki uygulama,

                - Tek seansta botox için toplam 300 üniteyi, dysport için 1000 üniteyi aşmamak üzere,

                yapılacaktır.

12.7.6. Büyüme Hormonu Kullanım Esasları

Büyüme hormonu ile tedaviye başlanabilmesi çocuk endokrinoloji/ endokrinoloji dallarından veya bu dalın uzmanları bulunan hastanelerin ilgili bölümlerinden alınacak sağlık kurulu raporuna bağlıdır. Bu sağlık kurulu raporu, hastanın –hastalığın adı, ilacın adı ve dozu, uygulama planı ve süresi ile hastayı tedavi eden birimin ve uzman hekimin adını da ayrıca kapsar. Bu sağlık kurulu raporu, en fazla bir yıl süreyle geçerli olacak hastanın yaşı ve fiziki boy uzunluğu bu rapora yazılacaktır.

İlaçlar ilgili uzman hekim (Endokrinoloji/çocuk endokrinoloji) tarafından günlük doz miktarı ve bir kutunun kaç günlük doza tekabül ettiği belirtilmek suretiyle en fazla 3 er aylık dozlar halinde reçeteye yazılır ve yazılan ilaç miktarı doktorun ismi, diploma numarası ve imzası ile birlikte sağlık karnesine işlenir.

A) Çocuklarda;

Tedaviye başlanabilmesi için hastanın ilgili uzman hekim tarafından en az 6 ay süreyle büyüme hızı izlendikten sonra; büyümeyi etkileyen sistematik bir hastalığı veya beslenme bozukluğu olmayan hastalarda;

1- Yıllık büyüme hızı;

- 0-4 yaş 6 cm nin altında,

- 4 yaş üzeri 4, 5 cm nin altında,

- Puberte de; izleme süresi ve büyüme hızı hastanın diğer bulgularına göre endokrinoloji/ çocuk endokrinoloji uzman hekimince değerlendirilmesi;

2- Kemik yaşı;

- Puberte öncesi için kronolojik yaşa göre en az 2 yıl geri olması,

                - Pubertal dönem için sadece epifizlerin açık olması,

(Puberte Kıstasları: Erkeklerde gonadarj (testis hacimlerinin) 4 ml. ve üzerine çıkması, kızlarda T2 düzeyinde telarşın olması, kızlarda kemik yaşının 8'in, erkeklerde 10'un üzerine çıkması, pubertenin başlangıcı olarak kabul edilecektir.)

3- Ötiroid hastalarda uygulanan büyüme hormonu uyarı testlerinden en az ikisine (laboratuarın kriterlerine göre) yetersiz yanıt alınarak izole büyüme hormonu eksikliği veya büyüme hormonunun diğer hipofiz hormonlarının eksikliği ile birlikte olması (hipopitüitarizm) tanılarının konması;

                Hastanın yaş grubu ve pubertal bulguları gerektiriyorsa büyüme hormonu testleri yapılmadan mutlaka priming yapılmalıdır.

4- Boy sapması patolojik olan (yani -2, 5 SD den daha kötü), yıllık uzama hızı yetersiz olan, kemik yaşı takvim yaşına göre 2 yıldan daha fazla geri olan, ancak yapılan 2 farmakolojik uyarı testine yeterli yanıt alınan hastalara uyku esnasında büyüme hormonu profili çıkartılmalı ve hastada büyüme hormonu eksikliği olmamasına rağmen eğer büyüme hormonu salınımında bir bozukluk söz konusu ise, yani nörosekretuar disfonksiyon söz konusu ise ya da; hastada biyoinaktif büyüme hormonu saptanmış ise (IGF 1 testi ile);

Bu hususların düzenlenecek sağlık kurulu raporu ile tevsik edilmesi halinde hastaya büyüme hormonu tedavisi uygulanacaktır.

Büyüme hormonu ile tedavisine başlanan hastalar endokrinoloji/ çocuk endokrinoloji hekimi tarafından en az 6 aylık sürelerle izlenerek, radyolojik olarak epifiz hatlarının açık olduğunun gösterilmesi kaydıyla hedeflenen yaş grubu ortalama boy sıkalasına göre 25 percentile ulaşana kadar durum her yıl sağlık kurulu raporu ile tevsik edilecektir.

Sonlandırma Kıstasları:

1) Epifiz hattı kapandığında,

2) Yıllık büyüme hızı 5 cm ve altında olduğunda,

3) Boy uzunluğu kızlarda 155 cm ye erkeklerde 165 cm ye ulaştığında,

tedavi sonlandırılacaktır.

4) Tedavi esnasında boy 25 percentile ulaştığında tedavi sonlandırılacaktır.

                B) Erişkinlerde;

1) Epifiz hatları açık olan erişkin yaştaki hastaların büyüme hormonu kullanım esasları, çocuk yaş grubu ile aynıdır.

                2) Epifiz hatları kapalı olan hastalarda:

                a) Çocukluk yaş grubunda büyüme hormonu eksikliği tanısı konulup, büyüme hormonu tedavisi verilen ve epifizleri kapandığı için tedavisi kesilen hastalarda tekrarlanan iki adet büyüme hormonu uyarı testine yetersiz yanıt alınmışsa (kontrendikasyon yoksa testlerden biri insülin tolerans testi olarak tercih edilmelidir.) erişkin dozda büyüme hormonu tedavisi başlanabilir.

                b) Erişkin yaş grubunda hipotalamohipofizer hastalıklara bağlı büyüme hormonu eksikliği düşünülen hastalarda, 2 adet büyüme hormonu uyarı testine yetersiz yanıt alınmışsa (kontrendikasyon yoksa testlerden biri insülin tolerans testi olarak tercih edilmelidir.) erişkin dozda büyüme hormonu tedavisi başlanabilir.

                3) Hipofiz hormonlarından (Prolaktin ve büyüme hormonu dışında) bir veya daha fazla ek ön hipofiz hormonu eksikliği varsa, bir adet büyüme hormonu uyarı testi (kontrendikasyon yoksa insülin tolerans testi tercih edilmelidir.) tanı için yeterlidir.

                4) İnsülin tolerans testine göre büyüme hormonu eksikliği tanısı için pik büyüme hormonu cevabının 3mcg/L’den küçük olması gereklidir.

                5) Büyüme hormonu, büyüme hormonu tedavisine karar verilen hastalara, üniversite hastanesi ve eğitim ve araştırma hastanelerinin endokrinoloji bölümleri ile endokrinoloji kliniği olan ihtisas hastanelerince hazırlanan resmi sağlık kurulu raporuna dayanılarak başlanabilecektir. Rapora hastanın tanı ve tedavi şeması ile ilgili ayrıntılı bilgi yazılacaktır. Bu rapor en fazla bir yıl süreyle geçerli olacaktır.

                6) Reçeteler erişkin endokrinoloji uzman tabibince yazılacaktır.

12.7.7. Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinlerin Kullanım İlkeleri

Bu ilaçlar rapor aranmaksızın uzman hekimler tarafından yazılabilecektir. Hastalığın tanısı, günlük dozu, kullanılacak ilaç miktarını ve süresini gösteren sağlık kurumlarınca düzenlenen sağlık kurulu raporuna dayanılarak diğer hekimlerce de yazılabilecektir.

Hastanede yatan hastalarda ve acil müdahale gerektiren durumlarda acil servislerde rapor aranmaksızın bu ilaçlar diğer hekimlerce de yazılabilecektir.

12.7.8. Enteral ve Paranteral Beslenme Ürünleri Verilme İlkeleri

Enteral beslenme ürünleri, normal çocuk beslenmesinde kullanılanlar hariç olmak üzere ayaktan tedavide malnütrisyonu olan veya oral beslenemeyen ancak enteral beslenmesi gereken tüm hastalara sağlık kurulu raporuyla, kullanılabilir.

Raporda, hastalığın tanısı, kullanılacak beslenme ürününün jenerik ismi, günlük kalori ihtiyacı ve buna göre belirlenen günlük kullanım miktarı açıkça yazılıp, reçeteye en fazla üçer aylık dozda yazılacaktır.

Malnütrisyon tanımı açısından;

-Son 3 ayda ağırlığında % 10 ve daha fazla kilo kaybı veya

-Kan albümin seviyesi 2.5 gram/desilitrenin altında olanlar kabul edilecektir.

Parenteral beslenme ürünleri yatan hastalar dışında resmi sağlık tesislerinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ile oral veya tüple beslenemeyen hastalara verilebilir.

12.7.9. Eritropoietin Alfa-Beta, Darbepoetin ve Sevelamer Kullanım İlkeleri

a) Eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin içeren ilaçların kronik böbrek yetmezliği tedavisi gören hastalara kullanımı ve reçeteye yazımı aşağıda belirtilen esaslara göre yapılacaktır.

Eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin ile tedaviye başlamadan önce; hastanın ferritin ve/ veya transferrin saturasyonu (TSAT) değerlerine bakılacaktır. Bu değerler TSAT < %20 ve/ veya ferritin <100 µg/ L ise hastaya öncelikle oral veya intravenöz demir tedavisine başlanacaktır. TSAT ≥ %20 ve/ veya ferritin  ≥ 100 µg /L olduğunda hemoglobin değeri 10 (on) gr/dl altında ise eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin tedavisine başlanabilir. Hedef hemoglobin değeri 11-12 gr/dl arasıdır. Hemoglobin değeri 11 (onbir) gr/dl'ye ulaşıncaya kadar eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin ile tedaviye devam edilecek ve Hb seviyesini 11-12 gr/dl arasında tutabilmek için idame dozda tedaviye devam edilecektir. Hb seviyesi 12 (oniki) gr/dl'yi aşınca tedavi kesilecektir. Hasta Hb seviyesi için takibe alınacak ve Hb seviyesi 11-12 gr/dl’nin arasına gelince hastaya idame dozda tedaviye tekrar başlanabilecektir. İdame tedavi sırasında ve/veya tedaviye yeniden başlandığında TSAT >%20 ve/veya ferritin >100 µg/ L olacaktır. Bu değerlere 2 ayda bir bakılacak ve sonuç belgesi reçeteye eklenecektir.

Eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin, nefroloji uzmanı veya diyaliz sertifikalı uzman hekimlerden en az birinin bulunduğu sağlık kurulu raporu ile nefroloji uzmanı, diyaliz sertifikalı uzman veya diyaliz sertifikalı hekimlerce yazılabilir.

Eritropoietin alfa-beta ile tedaviye başlangıç dozu 50- 150 IU/ kg/ hafta ve idame dozu 25- 75 IU/ kg/ haftadır. Darbepoetin ile tedaviye başlama dozu 0.25-0.75 mcg/kg/hafta ve idame dozu 0.13-0.35 mcg/kg/haftadır.

b) Eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin içeren ilaçların kronik böbrek yetmezliğinin dışında kullanımı;

Eritropoietin türevlerini ve darbepoetin içeren ilaçların kronik böbrek yetmezliği dışında kullanımında Sağlık Bakanlığınca belirlenen endikasyonlara ve kurallara uyulacaktır.

Yeni doğanda eritropoietin kullanımı: Doğum ağırlığı 1500 gr.’ın altında veya 32 gebelik haftasından önce doğan bebeklere 200 İU/ kg / hafta 3 kez 6 hafta süre ile uygulanabilir.

Bir defada en fazla iki aylık ilaç verilebilecektir. Sağlık kurulu raporlarında ilacın adı, kullanım dozu ve süresi belirtilecektir. Eritropoietin alfa-beta ve darbepoetin endikasyon muadili olarak birbirlerinin yerine kullanılabilirler.

                c) Sevelamer ile tedaviye başlamak için diğer fosfor düşürücü ilaçların 3 ay süreyle kullanılmış olması gerekmektedir. Bu süre sonunda kalsiyum ve fosfor çarpımı 72 ve üzerinde olan son dönem böbrek yetmezlikli hastalara nefroloji veya diyaliz sertifikalı dahiliye uzman hekimlerinin düzenlediği sağlık kurulu raporu ile nefroloji veya diyaliz sertifikalı dahiliye uzman hekimleri tarafından reçete edilir.

12.7.10. Lizozomal Hastalıklar için Tedavi Esasları

Hastalığın kesin teşhis ve tedavisinin sağlanması için hasta endokrinoloji ve metabolizma uzmanı hekiminin bulunduğu eğitim ve araştırma hastanelerine gönderilecektir. Bu hastanelerde, hastaya tanı konulacak, hastalığı ile ilgili endokrinoloji ve metabolizma veya gastroenteroloji (çocuk veya erişkin) uzman hekiminin bulunduğu, tanı-tedavi şemasını gösterir sağlık kurulu raporu düzenlenecektir.

Bu rapora dayanılarak hastanın tedavisi için gerekli ilaçlar endokrinoloji ve metabolizma veya gastroenteroloji (çocuk veya erişkin) uzman hekimi tarafından 3 ayı aşmayacak miktarda reçeteye yazılacaktır. Hastanın takip ve tedavi edildiği endokrinoloji ve metabolizma uzman hekimi bulunan eğitim ve araştırma hastanelerinde hastalar adına dosyalar açılacak ve tüm bilgiler bu dosyada muhafaza edilecektir.

Hastanın tedavisi sağlık kurulu raporunda belirtilen tedavi şemasına göre endokrinoloji ve metabolizma veya gastroenteroloji (çocuk veya erişkin) uzman hekimi, bulunmadığı yerlerde çocuk sağlığı ve hastalıkları veya iç hastalıkları uzman hekimlerince klinik koşullarda uygulanacaktır.

Hasta 3 ayda bir endokrinoloji ve metabolizma uzman hekimi bulunan eğitim ve araştırma hastanelerinde kontrol edilecektir.

A) Gaucher Hastalığı Tedavi Esasları

a) Tanı Kriterleri;

1- Hastanın enzim düzeyi (Glucocerebrosidase) belirlenerek, enzimatik tanı konulacaktır veya

2- Mutasyon analizi yapılacaktır.

b) Enzim tedavisine başlama kriterleri;

1- Tedavi endikasyonu olan hastalık tipleri

- Tip I (Non Nöropatik Form)

- Tip III (Kronik Nöropatik Form) ‘dir.

- Tip II (Akut Nöropatik Form) için enzim tedavisi yapılmayacaktır.

2- Hastalığın tanısı, bir eğitim hastanesinde ve gastroenteroloji (çocuk veya erişkin) veya endokrinoloji ve metabolizma uzmanlarının da yer aldığı bir sağlık kurulu tarafından konulacak ve hastaya tanı ve tedavi ile ilgili tüm bilgileri içeren bir rapor düzenlenecektir.

c) Tedavinin Kesilmesi;

1- Hasta 3 ayda bir tanı ve tedavi aldığı merkezde kontrol edilecektir. İzlemde karaciğer-dalak boyutlarının değerlendirilmesi ve tam kan sayımı ile karaciğer enzimlerinin tayini, eğer gerek görülür ise 1 yıllık periyotlar ile karaciğer-dalak boyutlarının volumetrik, kemik lezyonlarının takibi uygundur.

2- Hastanın tedavisinin yapıldığı resmi sağlık tesisinde hastalar adına dosyalar açılacak ve tüm bilgiler bu dosyada muhafaza edilecektir.

3- Tanıyı koyan resmi sağlık tesisi tarafından hastanın tedaviye başlama öncesi kriter/kriterlerindeki düzelme durumu dökümante edilecektir.

4- Halen tedavi almakta olan hastaların tedaviye devam edip etmeyecekleri bu Talimatta yer alan tedavi kriterlerine göre değerlendirilecektir.

5- Tedaviye cevap alınamadığı belirlenen durumlarda tedavi kesilecektir (İzleme parametrelerinde tedavi başlandıktan en az 6 ay sonra hiçbir düzelme meydana gelmez ise).

B) Fabry Hastalığı Tedavi Esasları

1- Hastanın enzim düzeyi (Galactosidase) belirlenerek enzimatik tanı konulacaktır.

2- Uygulanacak enzim dozu Sağlık Bakanlığı’nın belirleyeceği dozu geçmeyecektir.

2 haftada bir 1mg/ kg dır.

                Hastalığın teşhisi, bir eğitim hastanesinde ve gastroenteroloji (çocuk veya erişkin) veya endokrinoloji ve metabolizma uzmanlarının da yer aldığı bir sağlık kurulu tarafından konulacak ve hastaya tanı ve tedavi ile ilgili tüm bilgileri içeren bir rapor düzenlenecektir.

C) Mukopolisakkaridoz Tip I Hastalığı Tedavi Esasları

1- Hastanın enzim düzeyi (L-İduronidase) belirlenerek enzimatik tanı konulacak ve mutlaka mutasyon analizi yapılacaktır.

2- Enzim tedavisi tek başına Hurler-Schie ve Schie formlarında haftada bir 0.58mg/ kg dır. Hurler tipinde ise 3 aylık enzim tedavisinin ardından kemik iliği transplantasyonu yapıldıktan sonra 3 ay daha enzim tedavisi devam edecek, klinik düzelme olduğu takdirde tedavi sonlandırılacaktır.

D) Diğer Lizozomal Depo Hastalıklarının Tedavi Esasları

Pompe, Mukopolisakkaridoz Tip II, VI, VII, niemann-pick, wolman hastalığı, kolesterol ester depo hastalığı gibi hastalıkların tedavileri için bu maddede belirtilen esaslara uyulacaktır.

12.7.11. Glokom İlaçları

                Glokom ilaçları ile tedaviye göz hastalıkları uzmanı tarafından başlanacaktır. Göz hastalıkları uzmanının bulunduğu, kullanılacak ilacın etken maddesini belirten bir sağlık kurulu raporu mevcut ise, rapor süresince diğer tabiplerce de reçeteye yazılabilecektir.

12.7.12. Gammaglobulinler ve Hiperimmun Globulinler Kullanım İlkeleri

Yüksek doz gammaglobulin uygulamaları için üniversite tıp fakülteleri hastanelerinin ilgili anabilim dallarından veya eğitim hastanelerinin ilgili bölümlerinden sağlık kurulu raporu alınacaktır. Bu ilaçlara ait reçeteler uzman tabiplerce yazılacaktır.

Hiperimmun globulinler hastaya uzman hekim ve başhekim onayı ile mesai saatleri dışında nöbetçi uzman hekim onayı ile verilecektir.

12.7.13. İnterferon ve Human Albumin Kullanım İlkeleri

                Kronik Viral Hepatitlerde Alfa İnterferon Kullanım İlkeleri;

                1) İnterferonların, kronik hepatit tedavisinde bir tıp fakültesi veya eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk veya erişkin gastroenteroloji, enfeksiyon hastalıkları veya hepatoloji bölümlerince düzenlenen sağlık kurulu raporunda yer alması şartıyla, iç hastalıkları veya enfeksiyon hastalıkları uzmanlarınca reçetelendirilmesi mümkündür.

2) Kronik hepatit B'de 6 aydan fazla süredir ALT düzeyleri normalin en az 2 katından fazla, HBV DNA pozitif olan histolojik olarak kronik hepatit saptanan kompanse kronik hepatit-B’li hastalara uygulanır.

Tedavi süresi 12 ayı, tedavi dozu haftada 35 milyon üniteyi geçemez.

3)  Kronik hepatit C’de Anti HCV ve HCV RNA’sı pozitif histolojik olarak kronik hepatit saptanan, kompanse karaciğer hastalığı bulguları olan hastalara ribavirinle kombine uygulanır.

Ancak, ribavirin kontrendikasyonu var ise interferon monoterapisi uygulanacaktır.

Gerek monoterapide gerekse ribavirin + interferon kombine tedavisinin 3üncü – 4 üncü ayında tedaviye cevap alınamaması halinde tedavi sonlandırılacaktır.

Tedavi süresi 12 ayı, tedavi dozu haftada 18 milyon üniteyi geçemez.

4) Hepatit-D’de 6 aydan fazla süredir ALT düzeyi normalin en az 2 katından fazla, anti deltası pozitif olan histolojik olarak kronik hepatit saptanan, kompanse karaciğer hastalığı bulguları olan hastalara uygulanır.

Tedavi süresi 24 ayı, tedavi dozu haftada 35 milyon üniteyi geçemez.

5) Pegile İnterferonların kullanım ilkeleri;

2 ve 3 üncü maddede belirtilen kronik hepatit B ve kronik hepatit C tedavisine başlama kriterlerine uygun olarak 18 yaşın üzerindeki hastalarda veya interferon tedavisinde nüks hastalarda kullanılacaktır.

Tedavi süresi 12 ayı geçemeyecektir. 3 üncü – 4 üncü ayda tedaviye yanıt alınamaması durumunda tedavi kesilecektir.

6) Kronik hepatit-B’de (1)nci madde de yer alan uzman hekimlerce sağlık kurulu raporu ile adefovir kullanılır.

                7) Teşhise esas olan bulgular sağlık kurulu raporunda belirtilecektir. 

                Human albumin preparatları yalnızca yatarak tedavi gören hastalara, albümin düzeyi 2.5g/dl ve altında ise uzman hekimlerce yazılabilir, laboratuar sonuçları ve kullanılan miktar epikrizde belirtilecektir. Hastane eczanesinde bulunmadığı durumlarda, günlük doz ve tedavi protokolünü ve kan albümin düzeyinin 2.5g/dl ve altında olduğunu gösterir sağlık kurulu raporuna dayanılarak en fazla 3 (üç) günlük dozda verilecektir. Plazmaferezde kan albümin düzeyi şartı aranmaz.

                Multipl Skleroz Hastalığında Beta İnterferon ve Copolymer-l Kullanım İlkeleri:

a) Disabilite skorunun (E.D.S.S.) 0–5,5 arasında olması, hastanın yardımsız olarak en az 100 m. yürüyebilmesi,

b) Olguların remitting-relapsing türü olması, (2 yıl içerisinde en az 2 atak geçirmesi, yeni vaka’larda ise 1 yıl içerisinde 2 atak geçirmiş olması, gerekmektedir.)

Bu ilaçlar tıp Fakültesi hastaneleri veya eğitim ve araştırma hastanelerinde düzenlenen sağlık kurulu raporuna dayanılarak verilecektir.

Reçeteler yalnızca nöroloji uzman hekimlerince düzenlenecektir.

12.7.14. Kanser İlaçları Verilme İlkeleri

a) Kemoterapi yapılacak kanserli hastalara kür tedavisi uygulanıyor ise epikriz ile birlikte düzenlenecek kür protokolünü gösterir sağlık kurulu raporuna dayanılarak bir kürlük, kür tedavisi uygulanmayanlarda ise en fazla 3 aylık dozda ilaç verilebilir.

Ancak; hormonlar ve hormon antagonistleri ile maligniteye bağlı metastatik olgularda kullanılan yardımcı ilaçlar, sağlık kurulu raporu ile 3 aylık dozlarda verilebilir.

b) Kanser ilaçları diğer ilaçlarda olduğu gibi Sağlık Bakanlığının izin verdiği endikasyonlarda kullanılacaktır. Ruhsatlı endikasyonda kemoterapi seçeneğini kullanmış olan ve kemoterapi dışında seçeneği olmayan kanserli hastalar için; cevap alınabilecek veya sağ kalım avantajı sağlayabilecek kanser ilaçlarının bedeli, yeterli literatür desteği ile birlikte Sağlık Bakanlığınca onaylandığı takdirde ödenir. Bu durumda sağlık kurulu raporunda ilk tedavi veya rekürrent hastalıkta kullanım muhakkak belirtilecektir.

c) Bu ilaçlar hastalığın teşhisi, teşhise esas teşkil eden patoloji veya sitoloji raporunun merkezi, tarihi ve numarası, (patoloji veya sitolojik inceleme yapılamamış ise teşhise esas teşkil eden bilgiler içeren bir epikriz) evre veya risk grubu, varsa daha önce uygulanan kemoterapiler, planlanan kemoterapi ve planı yapan ilgili uzman hekimin adı, ünvanı ve imzasının bulunduğu sağlık kurulu raporuna istinaden diğer tabiplerce de yazılabilecektir.

                Interferon alfa 2a-2b, eritropoietin alfa-beta, darbepoetin, trastuzumab, rituximab, interleukin-2, bevacisumab, cetuximab, ibritumomab, imatinib, gefinitib, erlotinib, octreotid, bortezomib, talidomit etken maddelerini içeren ilaçlar tıbbi onkoloji ile pediatrik onkoloji, hematoloji veya pediatrik hematoloji uzmanlarınca, ayrıca bu uzmanların bulunduğu hastanelerde diğer hekimlerce tavsiye edildiğinde yukarıda sayılan uzmanların uygun görüşüyle, sayılan uzmanların bulunmadığı hastanelerde ise hastalıkla ilgili branşlarda diğer uzmanlarca düzenlenmiş sağlık kurulu raporlarına istinaden tüm hekimlerce yazılabilir.

12.7.15. Klopidogrel Kullanım İlkeleri

                a) Koroner ve/ veya periferik artere stent uygulanan hastalarda stent uygulama tarihinden itibaren 3 (ilaç kaplı stend uygulanmış ise 6 ) ayı geçmeyecek şekilde bir defaya mahsus olmak üzere;

                - akut koroner sendrom tanısıyla hastaneye yatırılıp EKG değişikliği veya troponin pozitifliği tespit ve dokümante edilmiş olan ST yükselmesiz miyokard infarktüsü veya anstabil angina hastalarında 3 ayı geçmemek üzere,

                Kardiyoloji, iç hastalıkları veya kalp damar cerrahisi uzman hekimlerinden birinin bulunduğu sağlık kurulu raporu ile diğer hekimler tarafından da reçete edilebilir.

                b) Gastrointestinel intolerans veya diğer tıbbi nedenlerden dolayı asitilsalisilik asit kullanılmasına kontrendikasyon bulunduğunun veya diğer antiagregan ilaçların kullanılamama gerekçesi ile birlikte belirtilmesi halinde; Kalp kapak biyoprotezi bulunanlarda, koroner arter hastalığı, veya tıkayıcı periferik arter hastalığı veya serebral iskemik olayı olanlarda (iskemik inme) tespit ve dokümante edilen yüksek riskli hastalarda sağlık tesislerinde düzenlenen ve ilacın kullanım gerekçesi, dozu ve en fazla 12 ayı geçmemek üzere kullanım süresinin belirtildiği, kardiyoloji, iç hastalıkları, nöroloji ve kalp damar cerrahisi uzman hekimleri tarafından rapor aranmaksızın, belirtilen hekimlerden birinin bulunduğu sağlık kurulu raporu ile diğer hekimler tarafından da yazılabilir. Ayrıca yüksek riskli hastalarda, girişimsel radyolojik veya nöroradyolojik işlemlerde yerleştirilen veya yerleştirilecek olan, intrakranyal de dahil olmak üzere tüm intravasküler (intraarteriel veya intravenöz) stent, stentgraft, kaplı stent veya tüm intravasküler cihaz (koil, trispan, onyx veya benzeri) konulan hastalarda tedavi veya premedikasyon amacıyla, radyoloji uzmanları tarafından da rapor aranmaksızın yazılabilir. Raporlarda doz miktarı ve 1 (bir) yılı geçmemek üzere kullanım süresi belirtilecektir.

                c) Yatan hastalarda rapor şartı aranmadan ilgili uzmanlar tarafından yazılabilir.

12.7.16. Metabolik Hastalıklar ile Enzim Bozukluğu Hastalıkları

a) Çocuk mamaları, gıda olması nedeniyle listeye dahil edilmemiştir. Ancak, doğuştan metabolik hastalığı, enzim bozukluğu olan ve kistik fibrozisli hastalar için tedavi edici içerikli olanlar ile malabsorbsiyona neden olan bir hastalığı olan hastaların ve iki yaşına kadar inek sütü allerjisi olan bebeklerin kullandıkları özel mamalar, sağlık kurulu raporu alınması koşuluyla tüm hekimler tarafından yazılabilir.

b) Çölyak hastalığında; özel formüllü un ve özel formüllü un içeren ürünler çocuk veya erişkin gastroenteroloji uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuna dayanılarak bir aylık 2 kg’ı mamül olmak üzere toplamda en fazla 5kg verilecektir. Tedavinin devamı için eğitim ve araştırma hastanelerinden verilen sağlık kurulu raporunda belirtilen kullanım süresi ve miktarlara uygun olarak tüm hekimlerce reçeteye yazılabilecek ve bedeli katkı payı alınmaksızın kurumlarca karşılanacaktır.

12.7.17. Osteoporoz İlaçları Kullanım İlkeleri

Aşağıdaki hasta gruplarında bifosfonatların veya diğer osteoporoz ilaçların kullanımında (calsitonin, raloksifen, stronsiyum ranelat v.b.) raporda tedavi süresi belirtilecek, omurgadan ve femurdan yapılan tetkikler, kemik mineral içeriği (gr) ile kemik mineral yoğunluğu değerini (gr/cm2)cinsinden ve bu değerlere göre geliştirilmiş T skoru rapora işlenecektir.

                1. Osteoporotik patolojik kırık bulunan ve lomber bölgeden posteroanterior veya lateral yapılan kemik mineral yoğunluk (KMY) ölçümünde total L2-4 (veya total L1-4) veya femoral bölgeden yapılan KMY ölçümünde total femur veya femur boynundan elde edilen “T” değerlerinden herhangi birinin -1 veya daha düşük olduğu hastalarda,

                2. Lomber bölgeden posteroanterior veya lateral yapılan KMY ölçümünde total L2-4 (veya total L1-4) veya femoral bölgeden yapılan KMY ölçümünde total femur veya femur boynundan elde edilen “T” değerlerinden herhangi birinin -2,5 veya daha düşük olduğu hastalarda,

                3. Osteoporozla ve kırık oluşumu ile ilgili diğer risk faktörleri bulunan lomber bölgeden posteroanterior veya lateral yapılan KMY ölçümünde total L2-4 (veya L1-4) veya femoral bölgeden yapılan KMY ölçümünde total femur veya femur boynundan elde edilen “T” değerlerinden herhangi birinin -1,5 ile -2,5 arasında olduğu hastalarda,kullanılacaktır.

4. Bu grup ilaçlar sağlık kurulu raporuna dayanılarak diğer hekimlerce de reçete edilebilir. Rapor süresi 1 yıldır. Rapor süresi bitiminde KMY Ölçümü tekrarlanacaktır. Reçete ekinde raporun ve KMY ölçümünün bir örneği bulunacaktır.

Bu esaslar yatan hasta reçetelerinde de uygulanır.

12.7.18. Orlistat ve Sibutramin Etken Maddesi İçeren İlaçların Kullanım İlkeleri

                Endokrinoloji ve metabolizma uzman hekiminin de bulunduğu resmi sağlık kurumlarınca düzenlenen en fazla 3 aylık süreli sağlık kurulu raporuna dayanılarak yazılabilecek, raporun fotokopisi reçeteye eklenecektir. Bu rapora dayanılarak tüm hekimlerce reçete edilebilecektir.

                - Daha önce dört ardışık hafta boyunca yalnızca diyetle en az 2,5 kg.lık bir kilo kaybı olmalıdır.

                - Obez hastalarda vücut kitle indeksi (BMI) >30 kg/m2 olmalıdır.

                - Bu grup ilaçlardan aynı anda sadece biri kullanılacaktır.

                İlk üç ay hastaların kontrolü her ay yapılacaktır. İlaçlar birer aylık verilecektir.

                Tedavinin 12 haftası sonunda hastalarda başlangıçtaki vücut ağırlığının en az %5'ini kaybetmesi halinde tedavinin devamına karar verilirse, yeni bir rapor daha düzenlenerek tedavi üçer aylık sürelerle uzatılabilecektir. 12 hafta sonunda vücut ağırlığının en az %5’inin kaybolmaması halinde tedavi kesilecektir.

12.7.19. Triptanların Kullanım İlkeleri

Migrende kullanılan sumatriptan, eletriptan, zolmitriptan, naratriptanın oral formları uzman tabipçe reçete edilir. Sağlık kurulu raporu varsa diğer hekimler tarafından da yazılabilir.

Bu grup ilaçlardan yalnız bir etken madde reçete edilebilir (ayda en fazla 6 doz (tablet, sprey veya kartuş) yazılabilir). Aynı ilacın farklı farmasötik formları aynı anda yazılamaz.

12.7.20. Polivizumab Kullanım İlkeleri

Polivizumab etken maddesini taşıyan Synagis 50 ve 100 mg İM enjeksiyon için liyofilize toz içeren flakon isimli preparatın yenidoğan, allerji ve enfeksiyon üst ihtisası yapmış çocuk hastalıkları uzmanları tarafından reçetelenmesi ve belirtilen koşullarda kullanılması halinde bedelleri hasta katılım payı alınmadan ödenir.

                Yüksek RSV riski taşıyan pediatrik hastalarda respiratuvar sinsisyal virüsün (RSV) neden olduğu ciddi alt solunum yolu hastalığının önlenmesinde;

                a) 12 aylıktan küçük ve tıbbi destek alan (oksijen, diüretik, steroid ve bronkodiladatör) bronkopulmoner displazisi olanlarda,

                b) Bronkopulmoner displazisi olmaksızın gestasyon yaşı 35 haftadan küçük (prematüre bebek) olanlarda profilaktik olarak Ekim-Mart ayları arasında, ayda bir kez ve en fazla 2 yaşına kadar sezon başlangıcında kullanılmalıdır.

12.7.21. Gingo Biloba İhtiva Eden İlaçların Kullanım İlkeleri

Gingo biloba ihtiva eden ilaçlar uzman hekimce reçete edilir. Sağlık kurulu raporu varsa diğer hekimler tarafından da yazılabilir.

12.7.22. Aktive Protein C (Xigris) Kullanım İlkeleri

Yoğun bakım ünitelerinde, en az üç uzman hekim (Anestezi ve reanimasyon, enfeksiyon hastalıkları, iç hastalıkları, göğüs hastalıkları, genel cerrahi) onayı ile, en az iki organ yetmezliği gelişmiş ağır sepsis hastalarının tedavisinde, ilk 48 saat içerisinde, hastalığın teşhisi, günlük kullanım dozu ve süresini belirten onaylı epikriz raporuna dayanılarak yazılabilecektir (24 µg/kg/saat IV x 96 saat). Yeniden kullanım gerektiğinde bir önceki verilen ilacın kullanıldığının yeni düzenlenecek raporda belirtilmesi ve bu raporda da hastalığın teşhisi, günlük kullanım dozu ve süresinin kayıtlı olması gereklidir.

12.7.23. Amfoterisin-B ve Kaspofungin ve Vorikanozole Kullanım İlkeleri

                Hastanın böbrek ve karaciğer fonksiyonları normal ise ilk tercih klasik amfoterisin-B veya fluconazol’dür.

                Klasik amfoterisin-B'ye allerjik reaksiyon gösterdiğinin resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi ya da hastanın karaciğer veya böbrek fonksiyon testlerinin laboratuvar verileri ile bozuk olduğunun klinik olarak belgelenmesi hallerinde, flukonazol kullanılır; bu ilaçla da benzer yan etkilerin görülmesi halinde, raporda belirtilen lipozomal veya lipid kompleks amfoterisin-B kullanılabilecektir.

                Kaspofungin ve parenteral vorikanazol Sağlık Bakanlığınca onaylı endikasyonuna göre kullanılabilir.

                Kaspofungin, vorikanazol, lipozomal amfoterasin-B ve lipid kompleks amfoterisin-B’nin parenteral formları EHU onayı ile mutlak surette yatarak tedavide kullanılabilir. Bu ilaçların oral formları ise yine EHU onayı ile ayaktan tedavide de kullanılabilecektir.

12.7.24. Solunum Sistemi Hastalıkları İlaçları Kullanım İlkeleri

                Bu grup ilaçların ayaktan tedavide kullanımı aşağıdaki ilkelere göre yapılacaktır.

                1. Astım tedavisinde;

                Formeterol, salmeterol ve kombinasyonları, reçeteye göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi, alerji, iç hastalıkları, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzman tabipleri tarafından yazılacaktır. Bu uzman tabiplerden en az birinin bulunduğu resmi sağlık kurulu raporu mevcut ise tedavinin devamı için diğer tabiplerce de yazılabilecektir.

                Montelukast, zafirlukast, reçeteye iç hastalıkları, çocuk hastalıkları göğüs hastalıkları ve alerji uzman tabipleri tarafından yazılacaktır. Bu uzman tabiplerden en az birinin bulunduğu resmi sağlık kurulu raporu mevcut ise tedavinin devamı için diğer tabiplerce de yazılabilecektir.

                2. KOAH tedavisinde;

                Formeterol, salmeterol ve tiotropium, reçeteye göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi, iç hastalıkları, çocuk sağlığı ve hastalıkları ve kardiyoloji uzman tabipleri tarafından yazılacaktır. Bu uzman tabiplerden en az birinin bulunduğu resmi sağlık kurulu raporu mevcut ise tedavinin devamı için diğer tabiplerce de yazılabilecektir.

                Formeterol ve salmeterol’ün inhaler kortikosteroidlerle kombinasyonları, reçeteye iç hastalıkları, çocuk hastalıkları, göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisi uzman tabipleri tarafından yazılacaktır. Bu uzman tabibin bulunduğu resmi sağlık kurulu raporu mevcut ise tedavinin devamı için diğer tabiplerce de yapılabilecektir.

12.7.25. Antiepileptik İlaçların Kullanım İlkeleri

                Gabapentin, lamotrigin, topiramat, vigabatrin, levatirasetam ve yeni nesil antiepileptikler, nöroloji (erişkin ve çocuk), çocuk hastalıkları, uzman hekimleri tarafından yazılacaktır. Bu uzman hekimlerden birinin bulunduğu, kullanılacak ilacın etken maddesi, kullanım dozu ve süresini belirten sağlık kurulu raporu mevcut ise diğer hekimlerce de reçeteye yazılabilecektir.

12.7.26. Levosimendan Kullanım İlkeleri

                Akut kalp yetmezliği, dekompanse kalp yetmezliğinin akut döneminde yatan hastalara;

                - Hastane eczanesinden temin edilerek (reçeteye yazılarak hastaya hariç eczanelerden aldırıldığı taktirde, reçete bedeli hastane faturasından düşülecektir.),

                - İnvaziv hemodinamik monitarizasyon yapılabildiği yoğun bakım ünitelerinde,

                - Kardiyoloji,  kalp damar cerrahisi, anestezi ve reanimasyon ile acil uzman hekimleri tarafından, kullanılabilecektir.

12.7.27. Faktör ve Diğer Kan Ürünleri Reçeteleme İlkeleri

                A ) Faktörler

                Hastanın tanısı, faktör düzeyi, varsa inhibitör düzeyini belirten hematoloji uzman tabibinin imzasının bulunduğu sağlık kurulu raporuna dayanılarak;

                - Akut kanaması olduğu durumlarda ya da cerrahi girişimler öncesi,

                - Faktör düzeyi % l'in altında ve/veya ayda üçten fazla kanaması olan hastalarda proflaksi endikasyonu konulduktan sonra haftalık faktör kullanım miktarı 4500 üniteyi geçmediği taktirde Sağlık Bakanlığı tarafından verilen hastaya özel Hemofili Takip Karnesine yazılarak verilecektir.

                Haftalık faktör kullanımının 4500 üniteyi geçmesi gerektiği durumlarda ayrıca bu durumu belirten yeni bir sağlık kurulu raporu düzenlenecektir.

                Acil müracaatlarda; hastanın tam teşekküllü resmi sağlık kurumlarına başvurması halinde, Hemofili Takip Karnesinin mevcut olmaması veya bu belge mevcut, ancak ilaçta doz arttırılmasını gerektirecek yeni bir endikasyonun gelişmesi halinde ilk mesai gününde raporun çıkarılması, reçete veya tabela üzerinde bu durumun tabibin el yazısı ile belirtilmesi koşuluyla, hastanın tedavisi sağlanacaktır.

                Acil durumlarda hastaya en fazla bir günlük dozda ilaç yazılarak hematoloji uzman tabibinin bulunduğu tam teşekküllü bir hastaneye sevkedilecektir.

                B ) Anti Rh Kullanım İlkeleri

                a) Doğum Sonu Kullanım;

                Doğum belgesi, anne-bebek kan grubu belgesi, Direkt Coombs testi negatifliğini gösteren belge ve Anti Rh reçetesine dayanılarak verilecektir.

                b) Düşük veya küretaj sonrası kullanımı;

                Resmi ve anlaşmalı sağlık tesisinde annenin ve babanın kan grubu belgesi, düşük veya küretaj olduğuna dair bir sağlık kuruluşunun belgeleri ekinde Anti Rh reçetesine dayanılarak verilecektir.

                c) Antenatal Kullanım;

                Anne-baba kan grubu belgeleri ve İndirekt Coombs testi negatifliğini gösteren belge ile sağlık kurulu raporunda doz ve kullanım süresi belirtilerek verilecektir.

                d) Idiopatik (İmmun) Trombositopeni’de Kullanımı:

                İntravenöz formu Rh pozitif ve splenektomisiz hastalarda resmi sağlık kurulu raporunda doz ve kullanım süresi belirtilerek verilebilir. Reçeteler hematoloji uzman tabibince düzenlene